نماز ضحی یا نماز أوّابین

مشروعیت نماز ضحی

از ابوهریره روایت است: (أوصانی خلیلی(صلى الله عليه وسلم) بثلاث: بصیام ثلاثة أیام فی کل شهر، و رکعتی الضحی، و أن أوتر قبل أن أنام) [۱] «دوست و محبوبم پیامبر(صلى الله عليه وسلم) مرا به سه چیز سفارش کرد: به روزه گرفتن سه روز در هر ماه و دو رکعت نماز ضحی و خواندن نماز وتر قبل از آنکه بخوابم».

فضیلت نماز ضحی

از ابوذر روایت است که پیامبر(صلى الله عليه وسلم) فرمود: (یصبح علی کل سلامی من أحدکم صدقة، فکل تسبیحة صدقة، وکل تحمیدة صدقة، و کل تهلیلة صدقة، وکل تکبیرة صدقة، و أمر بالمعروف صدقة، ونهی عن المنکر صدقة، و یجزی من ذلک رکعتان یرکعهما من الضحی)[۲] «درهر روز بخاطر هر بند و مفصلی بر شما صدقه لازم است، پس هر سبحان الله، و الحمدلله، و لا إله إلا الله، و هر الله أکبر صدقه است و همچنین امر به معروف و نهی از منکر صدقه به حساب می‌آید و خواندن دو رکعت نماز ضحی جای همه آنها را می‌گیرد».

تعداد رکعات نماز ضحی

با توجه به احادیثی که ذکر شد حداقل آن دو رکعت و حداکثر آن هشت رکعت است:

از أم هانی روایت است: (أن النبی(صلى الله عليه وسلم) یوم فتح مکة اغتسل فی بیتها فصلی ثمان رکعات)[۳] «پیامبر(صلى الله عليه وسلم) روز فتح مکه در خانه‌ی من غسل کرد و هشت رکعت نماز خواند».

بهترین اوقات ادای نماز ضحی

از زید بن أرقم روایت است: پیامبر(صلى الله عليه وسلم) بر اهل قبا وارد شد در حالی که (اهل قبا) نماز ضحی می‌خواندند، فرمود: (صلاة الأوابین إذا رمضت الفصال[۴] من الضحی)[۵] «نماز اوابین هنگامی است که سُم بچه شتر از شدت گرمای شن قبل از ظهر (ضحی) می‌سوزد».


[۱]) صحیح : [مختصر م ۳۶۷]، م (۷۲۱/۴۹۹/۱)، د (۱۴۱۹/۳۱۰/۴).
[۲]) صحیح : [مختصر م ۳۴]، م (۷۲۰/۴۹۹/۱)، د (۱۲۷۱/۱۶۴/۴).
[۳]) متفق علیه : خ (۱۱۷۶/۵۱/۳)، م (۳۳۶ – ۷۱/۲۲۶/۱)، د (۱۲۷۷/۱۷۰/۴)، ت (۴۷۲/۲۹۵/۱)، ن (۱۲۶/۱).
[۴]) امم نووی می‌گوید : (رَمِضَ یرمَض) مانند (علیم یعلم) است، و (الرمضاء) بمعنی شنی است که بر اثرتابش افتاب داغ شده است، یعنی نماز ضحی وقتی است که سم بچه شترها از شدت گرمای آن می‌سوزد. و (الفصلال) جمع (فصیل) و بمعنی بچه شتر است. و (الأواب) : بمعنی مطیع است،  بعضیهم گفته‌اند بمعنی کسی است که به طاعت خدا برمی‌گردد. أه‍ ‌(صحیح مسلم با شرحنووی ۳۰/۶).
[۵]) صحیح : [مختصر م ۳۶۸]، م (۷۴۸ – ۱۴۴ – ۵۱۶/۱).

بستن